Qısa cavab
İnfeksion və parazitar xəstəliklərdə diaqnoz anamnez, klinik müayinə və laborator nəticələrin birgə qiymətləndirilməsi ilə qoyulur. Tez-tez istifadə olunan müayinələr: nəcisin parazitoloji müayinəsi, perianal lent testi, ümumi qan analizi, seroloji testlər (IgM/IgG), PZR, hepatit markerləri, H. pylori testləri, CRP və EÇS. Hansı testin lazım olduğunu həkim müəyyən edir.
| Müayinə | Nə göstərir | Nə vaxt təyin olunur | Hazırlıq və qeyd |
|---|---|---|---|
| Nəcisin parazitoloji müayinəsi (mikroskopiya) | Parazit yumurtaları və kistləri | Qurd və ibtidai infeksiyalarından şübhə olduqda | Bəzən fərqli günlərdə bir neçə nümunə lazım olur |
| Perianal lent testi | Qıl qurdunun yumurtaları | Gecə anal qaşınması, uşaqlarda yoxlanış | Səhər, yuyunmadan və tualetdən əvvəl, ardıcıl 3 dəfə |
| Nəcisdə antigen testləri | Giardia, H. pylori, rotavirus və s. | Aktiv infeksiyadan şübhə olduqda | Klinikada aparılan testləri zəng edib dəqiqləşdirin |
| Ümumi qan analizi, leykoformula | İltihab, anemiya, eozinofiliya | Bir çox infeksiyada ilkin müayinə kimi | Günün istənilən saatında verilə bilər |
| Ümumi IgE | Allergik vəziyyət, bəzi qurd invaziyaları | Göstəriş olduqda | Qeyri-spesifik göstəricidir |
| Seroloji testlər (IgM/IgG, aviditet) | Orqanizmin infeksiyaya cavabı: aktiv və ya keçirilmiş infeksiya, immunitet | Toksoplazmoz, exinokokkoz, qızılca, bruselyoz, TORCH paneli və s. | Nəticə klinik mənzərə ilə birlikdə şərh olunur |
| PZR | Virus, bakteriya və ya parazitin genetik materialı | Hepatit B və C (virusun miqdarı), İİV, HPV və s. | — |
| Hepatit markerləri | Hepatit virusları ilə yoluxma və ya immunitet | Qaraciyər testlərində dəyişiklik, risk olduqda | — |
| H. pylori testləri | Aktiv infeksiya | Mədə şikayətləri, xora, müalicədən sonra nəzarət | Bəzi dərmanları müvəqqəti dayandırmaq lazım ola bilər (həkimin göstərişi ilə) |
| CRP | Kəskin iltihab, xüsusilə bakterial | Kəskin infeksiyalardan şübhə olduqda | Diaqnoz qoymur, iltihabı göstərir |
| EÇS | Yavaş gedişli və ya xroniki iltihab | Uzun sürən proseslərdə | Gec yüksəlir və gec normallaşır |
| Qaraciyər funksional testləri (ALT, AST, bilirubin və s.) | Qaraciyərin vəziyyəti | Hepatit, dərman qəbulu, risk amilləri olduqda | Yüksəliş səbəbin araşdırılmasını tələb edir |
| Sifilis testləri (RPR, TPHA), İİV testi | CYYİ | Risk olduqda, hamiləlikdə | Nəticələr məxfidir |
| Bakterioloji əkmə | Bakteriyanın növü və antibiotikə həssaslığı | Sidik yolu, bağırsaq və digər infeksiyalar | Mümkünsə antibiotikə başlamazdan əvvəl |
| USM | Orqanlarda dəyişiklik, məsələn exinokokk kistası | Göstəriş olduqda | Klinikada USM həkimi tərəfindən aparılır |
Analizlər həkim təyinatı ilə və diaqnoz üçün lazım olduqda aparılır. Nəticə yalnız klinik mənzərə ilə birlikdə şərh olunur. Klinikanın laboratoriyasında aparılan analizlər: Laborator diaqnostika.