Qısa cavab
Parazitar xəstəliklər nədir?
Parazitar xəstəliklər insan orqanizmində yaşayan parazitlərin — qurdların (helmintlərin), ibtidailərin (protozoyların) və gənələrin törətdiyi xəstəliklərdir. Yoluxma çox vaxt çirkli əllər, yuyulmamış qida, çirklənmiş su, çiy və ya az bişmiş ət və balıq, heyvanlarla təmas yolu ilə baş verir. Diaqnoz analizlərlə qoyulur.
Bu bölmədəki xəstəliklər
Enterobioz (qıl qurdu)
Enterobioz Enterobius vermicularis adlı xırda ağ qurdun törətdiyi bağırsaq invaziyasıdır.
ƏtraflıAskaridoz
Askaridoz Ascaris lumbricoides adlı iri bağırsaq qurdunun törətdiyi xəstəlikdir.
ƏtraflıLyamblioz (giardioz)
Lyamblioz Giardia duodenalis (lyambliya) adlı mikroskopik ibtidainin törətdiyi bağırsaq infeksiyasıdır.
ƏtraflıTeniarinxoz (öküz soliteri)
Teniarinxoz Taenia saginata adlı lent qurdunun törətdiyi bağırsaq invaziyasıdır.
ƏtraflıExinokokkoz
Exinokokkoz Echinococcus granulosus qurdunun sürfə forması ilə törənən xəstəlikdir.
ƏtraflıToksoplazmoz
Toksoplazmoz Toxoplasma gondii adlı ibtidainin törətdiyi infeksiyadır.
ƏtraflıLeyşmanioz: dəri və visseral formalar
Leyşmanioz Leishmania parazitlərinin törətdiyi, qum milçəklərinin (flebotomların) dişləməsi ilə keçən xəstəlikdir.
ƏtraflıTrixinelloz
Trixinelloz Trichinella qurdlarının sürfələrinin törətdiyi xəstəlikdir.
ƏtraflıOpistorxoz
Opistorxoz çiy, az duzlanmış, qurudulmuş və ya az bişmiş şirin su balığı (xüsusilə çəkikimilər) ilə keçən parazitar xəstəlikdir.
ƏtraflıAmöbiaz
Amöbiaz Entamoeba histolytica adlı ibtidainin törətdiyi infeksiyadır.
ƏtraflıQoturluq
Qoturluq Sarcoptes scabiei adlı gənənin dəridə törətdiyi yoluxucu xəstəlikdir.
ƏtraflıParazitlər və əsas analizlər
Bağırsaq qurdları
Enterobioz (qıl qurdu)
- Əsas yoluxma yolu
- Çirkli əllər, yataq dəstləri, əşyalar
- Əsas müayinə
- Perianal lent testi
Askaridoz
- Əsas yoluxma yolu
- Torpaq, yuyulmamış meyvə-tərəvəz
- Əsas müayinə
- Nəcis analizi
Teniarinxoz (öküz soliteri)
- Əsas yoluxma yolu
- Çiy və ya az bişmiş mal əti
- Əsas müayinə
- Nəcisdə qurd buğumları və yumurtalar
Toxuma və orqan parazitləri
Exinokokkoz
- Əsas yoluxma yolu
- İtlərlə təmas, yuyulmamış tərəvəz, çirkli su
- Əsas müayinə
- USM, seroloji testlər
Trixinelloz
- Əsas yoluxma yolu
- Çiy və ya az bişmiş donuz və ov əti
- Əsas müayinə
- Qan analizi (eozinofillər), seroloji testlər
Opistorxoz
- Əsas yoluxma yolu
- Çiy və ya az bişmiş şirin su balığı
- Əsas müayinə
- Nəcis analizi
İbtidailər (protozoylar)
Lyamblioz
- Əsas yoluxma yolu
- Çirklənmiş su, qida, əllər
- Əsas müayinə
- Nəcisdə antigen, PZR, mikroskopiya
Amöbiaz
- Əsas yoluxma yolu
- Çirklənmiş su və qida
- Əsas müayinə
- Nəcis analizi (antigen/PZR)
Toksoplazmoz
- Əsas yoluxma yolu
- Pişik nəcisi, çiy ət, torpaq
- Əsas müayinə
- Qanda IgM/IgG
Leyşmanioz
- Əsas yoluxma yolu
- Qum milçəklərinin dişləməsi
- Əsas müayinə
- Yaxmanın mikroskopiyası, seroloji testlər
Dəri parazitləri
Qoturluq
- Əsas yoluxma yolu
- Yaxın dəri təması
- Əsas müayinə
- Klinik müayinə, mikroskopiya
Klinik təcrübədən
Dr. Aslanova öz klinik təcrübəsində bağırsaq parazitlərindən ən çox enterobioz, askaridoz və lyamblioza rast gəlir. Bu mövzuda məqalə: Ən çox rast gəlinən 3 bağırsaq paraziti.
Profilaktikanın əsas qaydaları
- Əlləri sabunla yumaq, xüsusilə tualetdən sonra, yeməkdən əvvəl və heyvanlarla təmasdan sonra
- Meyvə və tərəvəzi yaxşı yumaq
- Əti və balığı tam bişirmək, çiy balıq yeyərkən risklərdən xəbərdar olmaq
- İçməli su kimi təhlükəsiz su istifadə etmək
- Ev heyvanlarının baytar nəzarətində olması və vaxtında parazitə qarşı müalicə alması
- Uşaqlarda dırnaqları qısa saxlamaq, şəxsi gigiyena vərdişlərini öyrətmək
Video
Mədə bulantısı, baş ağrısı və halsızlığın gizli səbəbi: parazitlər
YouTube-da izləyin: Mədə bulantısı, baş ağrısı və halsızlığın gizli səbəbi: parazitlərVideo YouTube-da, yeni pəncərədə açılır.