Tənəffüs yolu infeksiyaları

Qrip

• Kəskin başlanğıc, yüksək qızdırma, əzələ və baş ağrısı, öskürək, halsızlıq. Əksər sağlam insanlarda bir neçə gün ərzində yüngülləşir.
• Üç gündən artıq davam edən yüksək qızdırma, nəfəs darlığı, sinə ağrısı, vəziyyətin yenidən pisləşməsi ağırlaşmaya işarə ola bilər. Belə hallarda həkimə müraciət edin.
• Yüksək risk qrupları: yaşlılar, kiçik uşaqlar, hamilələr, immun sistemi zəif olanlar, şəkərli diabet və digər xroniki xəstəliyi olanlar.
• Profilaktika: 6 aylıqdan böyük şəxslərə hər il qrip peyvəndi.

COVID-19

COVID-19 da başlanğıcda qızdırma, halsızlıq, bəzən ishal və qusma ilə başlaya bilər. Sonrakı günlərdə öskürək, iy və dad hissinin itməsi, nəfəs darlığı inkişaf edə bilər. Dr. Aslanova pandemiya dövründə (2020–2021) ön cəbhədə çalışıb. Ətraflı: Rotavirus, adenovirus və koronavirus: əlamətlər necə fərqlənir?

Qızılca

• Çox yüksək yoluxuculuğa malik virus xəstəliyidir.
• Səpgi: dəridə qırmızı, bəzən qəhvəyiyə çalan ləkələr. Üz və baş nahiyəsindən başlayıb yuxarıdan aşağıya yayılır, adətən qızdırma ilə müşayiət olunur. Allergik səpgilərdən fərqli olaraq şiddətli qaşınma olmur. Bir neçə gündən sonra göründüyü ardıcıllıqla solur.
• Ağırlaşmalar: ən çox rast gəlinən ağır ağırlaşmalardan biri pnevmoniyadır. Pnevmoniya ya virusun özü (iri hüceyrəli pnevmoniya), ya da sonradan qoşulan bakterial infeksiya ilə bağlı olur. Beyin iltihabı (ensefalit) də mümkündür.
• Risk qrupları: 5 yaşdan kiçik uşaqlar, yaşlılar, immun sistemi zəif olanlar, yanaşı xəstəliyi olanlar, həkim nəzarətində olmayanlar.
• Analiz: qanda qızılcaya qarşı IgM (aktiv xəstəlik) və IgG (keçirilmiş xəstəlik və ya peyvəndə bağlı immunitet).
• Profilaktika: qızılca peyvəndi (MMR) ən etibarlı qorunma üsuludur. Peyvənd olunmuş şəxslər nadir hallarda yoluxa bilər, xəstəlik isə adətən daha yüngül keçir.

Suçiçəyi və kəmərləyici dəmrov

• Suçiçəyi — qaşınan qabarcıqlı səpgi və qızdırma ilə gedən yoluxucu virus xəstəliyi.
• Kəmərləyici dəmrov (herpes zoster) — suçiçəyi keçirmiş insanda virus sinir düyünlərində qalır, immunitet zəiflədikdə bədənin bir tərəfində zolaq şəklində ağrılı səpgi kimi aktivləşir. Yaş artdıqca, xüsusilə 50 yaşdan sonra daha çox rast gəlinir. Erkən başlanan müalicə daha effektivdir, ona görə səpgi görünən kimi həkimə müraciət edin.

Badamcıq iltihabı (tonzillit)

Çox vaxt virus mənşəlidir. Antibiotik yalnız bakterial (məsələn, streptokok) infeksiya təsdiqləndikdə və ya güclü ehtimal edildikdə təyin olunur.

Uşaqlar niyə tez-tez xəstələnir?

Bağça yaşlı uşaqlarda tez-tez təkrarlanan infeksiyalar barədə: Uşaqlar niyə tez-tez xəstələnir?

Dr. Aslanovanın bu sahədəki fəaliyyəti

• V.Y.Axundov adına ETTPİ-də respirator virus infeksiyaları üzrə iş
• 2023-cü ildə İsmayıllı və Qəbələ rayonlarında yuxarı tənəffüs yolu infeksiyalarının qeydiyyatı və profilaktikası üzrə elmi seminarlar
• COVID-19 pandemiyası dövründə ön cəbhədə iş