Qısa cavab
Dr. Xatirə Aslanovanın klinik təcrübəsində ən çox rast gəlinən bağırsaq parazitləri enterobioz (qıl qurdu), askaridoz və lyambliozdur. Onlar qarın ağrısı, ürəkbulanma, halsızlıq, dəri problemləri və anemiya ilə özünü göstərə bilər. Diaqnoz perianal lent testi və nəcis analizi ilə qoyulur.
Bağırsaq parazitləri düşündüyümüzdən daha geniş yayılıb və çox vaxt gizli, qeyri-spesifik əlamətlərlə özünü göstərir.
1. Enterobioz (qıl qurdu). Xüsusilə azyaşlı uşaqlarda yayılır. Çirkli əllərlə keçdiyi üçün xalq arasında “natəmiz əl xəstəliyi” adlanır.
- Əlamətlər: anal nahiyədə qaşınma (xüsusilə gecələr), yuxusuzluq, narahatlıq, qarın ağrısı, ürəkbulanma, ağızdan su axması.
- Diaqnostika: perianal lent testi ardıcıl 3 dəfə götürülür.
- Müalicə bütün ailə üzvlərini əhatə etməli, yataq dəstləri isti suda yuyulmalıdır.
2. Askaridoz. Müxtəlif yaş qruplarında rast gəlinən iri bağırsaq qurdudur, əsasən torpaq vasitəsilə yoluxur. Nazik bağırsaqda yaşayır, sürfələri ağciyərə və digər orqanlara keçə bilər.
- Əlamətlər: qarın ağrısı, ürəkbulanma və qusma, ishal, halsızlıq, baş ağrısı, qastritə bənzər şikayətlər, anemiya. Uşaqlarda boy və çəki geriliyi ola bilər.
- Ən təhlükəli ağırlaşma bağırsaq mənfəzinin tutulmasıdır.
3. Lyamblioz. Giardia (lyambliya) nazik bağırsağın yuxarı hissəsində yaşayan, gözlə görünməyən mikroskopik parazitdir.
- Əlamətlər: pis iyli, sulu və yağlı ishal, qarın ağrısı və köp, ürəkbulanma və iştahsızlıq, yorğunluq, dəri səpgiləri. Uşaqlarda susuzlaşma və inkişafa mənfi təsir ola bilər, bəzi insanlarda laktoza dözümsüzlüyü yaranır.
- Müalicə olunmadıqda uzun sürə bilər.
Nə etməli? Bu əlamətlər varsa, özbaşına “qurd dərmanı” almayın. İnfeksionist-parazitoloqa müraciət edin, diaqnozu analizlə təsdiqləyin.
Video
Mədə bulantısı, baş ağrısı və halsızlığın gizli səbəbi: parazitlər
YouTube-da izləyin: Mədə bulantısı, baş ağrısı və halsızlığın gizli səbəbi: parazitlərVideo YouTube-da, yeni pəncərədə açılır.
Mənbələr: ÜST — torpaq vasitəsilə keçən helmintozlar; CDC — enterobioz, lyamblioz.